Μέθοδοι πρόληψης και αποκατάστασης
Το δέρμα δεν αποτελεί απλώς ένα περίβλημα του σώματος, αλλά είναι ένα από τα βασικά όργανα του ανθρώπου και εκτελεί ποικίλες λειτουργίες.
Συγκεκριμένα, οι κύριες λειτουργίες του δέρματος είναι οι εξής: α) προστασία των υποκείμενων οργάνων, β) θερμορύθμιση, γ) προστασία από την αφυδάτωση, δ) προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία, ε) παραγωγή βιταμίνης D, στ) φραγμός σε παθογόνους μικροοργανισμούς, ζ) αισθητήριο όργανο. Η γήρανση του δέρματος διακρίνεται στην ενδογενή και στην εξωγενή. Ενδογενής γήρανση ή χρονογήρανση ονομάζονται οι μεταβολές του δέρματος που οφείλονται στον παράγοντα χρόνο και είναι αναπόφευκτες.
Επιβαρυντικοί παράγοντες θεωρούνται νοσήματα όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, οι ενδοκρινικές διαταραχές ή μεταβολές, καθώς και οι μηχανικοί παράγοντες, όπως οι μιμικές κινήσεις. Η εξωγενής γήρανση οφείλεται στην υπεριώδη ακτινοβολία, στο κάπνισμα, στο άγχος, στην κακή διατροφή, στον ανεπαρκή ύπνο, στη ρύπανση του περιβάλλοντος, στις αλλαγές θερμοκρασίας και υψομέτρου, στον δυνατό αέρα και στη ραδιενέργεια.
Το γηρασμένο δέρμα είναι τραχύ, θαμπό, λεπτό, αφυδατωμένο και μπορεί να παρουσιάζει ρυτίδες, χαλάρωση, καφέ κηλίδες, διεσταλμένα αγγεία, προκαρκινικές ή και καρκινικές βλάβες, καθώς και απώλεια μέρους των φυσιολογικών του λειτουργιών. Τα ανωτέρω είναι συνέπεια ποικίλων διαταραχών:
Τα νεκρά κύτταρα της επιφάνειας της επιδερμίδας δεν αποπίπτουν φυσιολογικά κάθε έξι εβδομάδες, αλλά παραμένουν έως και 12 εβδομάδες, και έτσι το δέρμα γίνεται τραχύ.
Επιβραδύνεται αφενός η διαίρεση και αφετέρου η ωρίμανση των κυττάρων της επιδερμίδας, που έχουν ως αποτέλεσμα τη λέπτυνσή της.
Μειώνονται τα κύτταρα Lagerhans, άρα και η ανοσολογική άμυνα του δέρματος απέναντι σε μικρόβια, ιούς κ.λπ.
Τα μελανοκύτταρα δυσλειτουργούν και παρουσιάζουν ανομοιόμορφη κατανομή, με συνέπεια να εμφανίζονται δυσχρωμίες και καφέ κηλίδες.
Παρατηρούνται κυτταρικές ατυπίες, με αποτέλεσμα την εμφάνιση προκαρκινικών ή και καρκινικών βλαβών.
Οι ινοβλάστες, που είναι τα λειτουργικά κύτταρα του χορίου (δηλαδή του βαθύτερου στρώματος του δέρματος), δυσλειτουργούν και αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση της σύνθεσης γλυκοζο-αμινο-γλυκανών (GAG-S). Αυτό το γεγονός επιφέρει αφυδάτωση, ποιοτική έκπτωση και ποσοτική μείωση στην παραγωγή κολλαγόνου και, ως εκ τούτου, ρυτίδες. Παρόμοια διεργασία συντελείται με τις ελαστικές και δικτυωτές ίνες, με αποτέλεσμα το δέρμα να χάνει την ελαστικότητα και το σφρίγος του.
Τα αγγεία αλλού διαστέλλονται και παρουσιάζονται ευρυαγγείες, ενώ αλλού λιγοστεύουν και το δέρμα εμφανίζει ωχρή όψη.
Μειώνεται η υποδερμική ποσότητα του λίπους, με αποτέλεσμα το δέρμα να χάνει τη στηρικτικότητά του και να εμφανίζει ελλείμματα.
Στα παραπάνω προστίθεται και το αποτέλεσμα της χαλάρωσης και της φθοράς του μυϊκού συστήματος.
Το δέρμα αρχίζει να χάνει την ικανότητα αποκατάστασης των φθορών περίπου στα 30, και όταν δεν λαμβάνονται μέτρα πρόληψης και αποκατάστασης των φθορών, τα χαρακτηριστικά της γήρανσης εμφανίζονται μετά τα 40.
Μέθοδοι πρόληψης και αποκατάστασης της γήρανσης
Στη σύγχρονη εποχή, τα κοινωνικά δεδομένα έχουν αλλάξει και κυριαρχεί το «φαίνεσθαι». Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να αφθονούν οι υποσχέσεις για πρόληψη και αποκατάσταση των φθορών της γήρανσης του δέρματος.
Οι ερευνητές, ύστερα από εντατικές και επιστημονικά τεκμηριωμένες μελέτες, έχουν προσφέρει σημαντικά προϊόντα, μεθόδους, στρατηγικές και συνεχώς εξελισσόμενη τεχνολογία για την αντιμετώπιση της γήρανσης, σε κυτταρικό κυρίως επίπεδο.
Φωτοπροστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία
Πρέπει να γίνεται σε όλη τη διάρκεια του έτους με αποτελεσματικά προϊόντα, τόσο για την UVA, όσο και για την UVB, χρησιμοποιώντας φιλικές υφές προς τον καταναλωτή. Συνιστάται να ανανεώνεται το προϊόν ανά 2-3 ώρες.
Τοπική χρήση βιταμινών Α, C, E
Η βιταμίνη Α (tretinoin) αποτελεί την πιο σταθερή αξία στον τομέα της αντιγήρανσης, την τελευταία εικοσαετία, διότι ταυτόχρονα ενισχύει την παραγωγή κολλαγόνου, ελαστίνης και GAG-S από τους ινοβλάστες, ομαλοποιεί τη διαίρεση και ωρίμανση των κυττάρων της επιδερμίδας, συμβάλλει στη σμηγματορύθμιση, ρυθμίζει τη μελανογένεση και ομαλοποιεί τις μιτώσεις, παρέχοντας αντινεοπλασματική προστασία.
Οξέα
Η χρήση τους αποσκοπεί στην απομάκρυνση των νεκρών κυττάρων σε καθημερινή βάση, αλλά και στην ενίσχυση της ενυδάτωσης της επιδερμίδας. Ταξινομούνται σε τρεις κατηγορίες: (α) Α-υδροξυ-